หนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ทำให้รถยนต์ไฟฟ้ายังมีราคาสูงกว่ารถน้ำมันในหลายเซกเมนต์ คือ “แบตเตอรี่” เพราะแบตเตอรี่ถือเป็นต้นทุนหลักของรถ EV และมีผลต่อราคารถโดยตรง หากต้นทุนแบตเตอรี่ลดลงได้มากพอ ก็มีโอกาสทำให้รถไฟฟ้าเข้าถึงง่ายขึ้น ราคาถูกลง หรืออย่างน้อยผู้บริโภคอาจได้รถที่วิ่งไกลขึ้น ชาร์จเร็วขึ้น และเทคโนโลยีดีขึ้นในราคาที่ใกล้เคียงเดิม ข่าวที่น่าสนใจคือผู้ผลิตแบตเตอรี่รายใหญ่อย่าง CATL มีเป้าหมายในการลดราคาแบตเตอรี่ LFP ลงอย่างมาก ซึ่งอาจทำให้ต้นทุนการผลิตรถยนต์ไฟฟ้าลดลงได้เป็นหลักแสนบาทต่อคัน และส่งผลต่อการแข่งขันของตลาด EV ทั่วโลก

CATL ถือเป็นหนึ่งในผู้ผลิตแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้ารายใหญ่ของโลก และเป็นซัพพลายเออร์ให้กับรถ EV หลายแบรนด์ การที่บริษัทระดับนี้สามารถลดต้นทุนแบตเตอรี่ได้ จึงไม่ได้กระทบแค่บริษัทเดียว แต่มีผลต่อทั้งอุตสาหกรรม เพราะแบตเตอรี่เป็นชิ้นส่วนที่มีมูลค่าสูงมากในรถยนต์ไฟฟ้า โดยเฉพาะแบตเตอรี่กลุ่ม LFP หรือ Lithium Iron Phosphate ซึ่งนิยมใช้ในรถ EV สำหรับการใช้งานทั่วไป จุดเด่นของแบตเตอรี่ LFP คือมีต้นทุนต่ำกว่า มีความปลอดภัยสูง และเหมาะกับรถที่ต้องการความคุ้มค่าในชีวิตประจำวัน หากแบตเตอรี่ชนิดนี้ราคาถูกลง รถ EV ระดับแมสก็จะมีโอกาสทำราคาแข่งขันกับรถน้ำมันได้ดีขึ้น

แบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้าที่นิยมใช้ในปัจจุบันมีหลายประเภท แต่กลุ่มที่ถูกพูดถึงบ่อยคือ NMC และ LFP โดยแบตเตอรี่ NMC หรือ Nickel Manganese Cobalt มักถูกใช้ในรถที่ต้องการสมรรถนะสูง ระยะทางไกล หรือรุ่นที่เน้น Performance เพราะสามารถให้ความหนาแน่นพลังงานสูง แต่ต้นทุนมักสูงกว่า ส่วนแบตเตอรี่ LFP หรือ Lithium Iron Phosphate เป็นแบตเตอรี่ที่นิยมใช้ในรถ EV สำหรับตลาดทั่วไป เน้นความคุ้มค่า ความทนทาน และความปลอดภัย เมื่อเทคโนโลยี LFP พัฒนามากขึ้น ทั้งเรื่องระยะทางและความเร็วในการชาร์จ จึงทำให้แบตเตอรี่ประเภทนี้กลายเป็นหัวใจสำคัญของการทำให้รถไฟฟ้าราคาถูกลง

จากข้อมูลในคลิป มีการพูดถึงเป้าหมายราคาแบตเตอรี่ LFP ที่อาจลดลงมาอยู่ในระดับประมาณ 56.47 ดอลลาร์สหรัฐต่อกิโลวัตต์ชั่วโมง หรือคิดเป็นเงินไทยราว 2,000 บาทต่อกิโลวัตต์ชั่วโมง หากนำมาคิดกับแบตเตอรี่แพ็กขนาด 60 kWh ซึ่งเป็นขนาดที่พบได้ในรถ EV ทั่วไป ต้นทุนแบตเตอรี่แพ็กอาจลดลงจากระดับหลายพันดอลลาร์ เหลือประมาณครึ่งหนึ่งของราคาเดิม ส่วนต่างนี้อาจคิดเป็นเงินไทยได้ราวหลักแสนบาทต่อคัน ซึ่งถือว่าเป็นตัวเลขที่มีผลต่อการตั้งราคารถอย่างมาก แม้ผู้บริโภคอาจไม่ได้เห็นราคาขายลดลงเต็มจำนวน แต่ก็มีโอกาสได้รถที่สเปกดีขึ้นในราคาที่คุ้มค่ากว่าเดิม

การลดลงของราคาแบตเตอรี่ไม่ได้เกิดจากเหตุผลเดียว แต่เป็นผลจากหลายปัจจัยพร้อมกัน ทั้งการพัฒนาเทคโนโลยีแบตเตอรี่ การผลิตจำนวนมาก การแข่งขันของผู้ผลิตรายใหญ่ และต้นทุนวัตถุดิบที่เปลี่ยนแปลงไป เมื่อผู้ผลิตอย่าง CATL และ BYD แข่งขันกันลดต้นทุน แบรนด์รถยนต์ไฟฟ้าก็มีโอกาสได้แบตเตอรี่ในราคาที่ถูกลง และสามารถนำไปออกแบบรถที่มีราคาน่าสนใจมากขึ้นได้ นอกจากนี้การผลิตในระดับใหญ่ หรือ Economy of Scale ยังช่วยลดต้นทุนต่อชิ้น ทั้งในด้านแรงงาน เวลา เครื่องจักร และกระบวนการผลิต ทำให้ราคาแบตเตอรี่มีแนวโน้มถูกลงต่อเนื่อง

นอกจาก CATL แล้ว BYD ก็เป็นผู้เล่นสำคัญในอุตสาหกรรมแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้าเช่นกัน จุดแข็งของ BYD คือบริษัทมีทั้งธุรกิจผลิตรถยนต์ไฟฟ้าและผลิตแบตเตอรี่ของตัวเอง โดยเฉพาะ Blade Battery ซึ่งเป็นแบตเตอรี่ชนิด LFP ที่ถูกพูดถึงมากในตลาด EV เมื่อทั้ง CATL และ BYD ต่างเร่งพัฒนาแบตเตอรี่ให้มีต้นทุนต่ำลง ตลาดรถไฟฟ้าจึงมีแรงผลักดันสูงมาก เพราะค่ายรถสามารถแข่งขันด้านราคาได้ดีขึ้น และผู้บริโภคก็มีโอกาสได้รถที่ราคาจับต้องง่ายขึ้นในอนาคต

คำถามสำคัญคือเมื่อแบตเตอรี่ถูกลง รถยนต์ไฟฟ้าจะถูกกว่ารถน้ำมันหรือไม่ คำตอบคือมีความเป็นไปได้มากขึ้น โดยเฉพาะรถ EV ในกลุ่มใช้งานทั่วไปที่ไม่ได้เน้นสมรรถนะระดับสูง เพราะหากต้นทุนแบตเตอรี่ลดลงอย่างต่อเนื่อง รถไฟฟ้าจะสามารถทำราคาใกล้เคียงหรือถูกกว่ารถน้ำมันได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้รถ EV ยังมีจุดเด่นเรื่องค่าใช้จ่ายในการใช้งาน เช่น ค่าไฟที่มักต่ำกว่าค่าน้ำมัน ค่าบำรุงรักษาน้อยกว่า และโครงสร้างระบบขับเคลื่อนที่ซับซ้อนน้อยกว่าเครื่องยนต์สันดาป ดังนั้นเมื่อนำราคาซื้อและค่าใช้จ่ายระยะยาวมาคิดร่วมกัน รถไฟฟ้าอาจกลายเป็นตัวเลือกที่คุ้มค่ากว่าสำหรับผู้ใช้จำนวนมาก

ราคาแบตเตอรี่ที่ลดลงคือหนึ่งในตัวแปรสำคัญที่สุดของอนาคตรถยนต์ไฟฟ้า เพราะเมื่อแบตเตอรี่ถูกลง ต้นทุนรถ EV ก็ลดลงตาม และเปิดโอกาสให้ค่ายรถสามารถผลิตรถที่มีราคาจับต้องง่ายขึ้นได้ แม้ราคารถอาจไม่ได้ลดลงทันทีแบบเต็มจำนวน แต่ผู้บริโภคจะได้ประโยชน์จากรถที่คุ้มค่าขึ้น วิ่งได้ไกลขึ้น ชาร์จเร็วขึ้น และมีเทคโนโลยีที่ดีขึ้นในระดับราคาที่เข้าถึงได้มากกว่าเดิม หาก CATL, BYD และผู้ผลิตแบตเตอรี่รายอื่นยังเดินหน้าลดต้นทุนอย่างต่อเนื่อง ตลาดรถไฟฟ้าอาจเติบโตเร็วกว่าที่หลายคนคาด และในอนาคตอันใกล้ รถ EV อาจไม่ใช่ทางเลือกที่แพงกว่าอีกต่อไป แต่จะกลายเป็นตัวเลือกหลักของผู้ใช้รถจำนวนมาก